İşyerinde Cumartesi günü yapılan çalışma için fazla mesai ödenir mi ?

Cumartesi günü yapılan çalışma için fazla mesai ödenir mi ?
 Yukarıdaki soruya yanıt vermeden önce fazla çalışma nedir, bunu izah edelim.
Fazla çalışma ücreti başlıklı 41.maddeye göre ‘ Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma,haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır. Denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırk beş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.
 işçi, her bir saat fazla çalışması karşılığında normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli fazlasına hak kazanır.’
 Haftalık çalışma süresi nasıl hesaplanır bir örnekle izah edelim.  
 Örneğin işçi; haftaiçi saat 08.30- 18.30 arası, haftasonu ise cumartesi günü saat 8.30-13.30 arası çalışmış olsun. Ara dinlenme süreleri de dikkate alındığında bu işçi haftalık 4,5 saat fazla çalışma yapmıştır. 4,5 saatlik çalışmasının ücreti normal ücretine göre % 50 zamlı ödenmelidir.
Bu örnekte işçinin hafta içi çalışması normal 45 saat olup cumartesi günü yaptığı çalışma fazla mesai kapsamında zamlı ödenmelidir.
 Başka bir örnekte ise işçi hafta içi 08:30-20:30 arası cumartesi günü yarım gün çalışmış olsun bu halde haftalık yasal 45 saati aşan çalışma süresi 12 saattir. Bu örnekte işçinin hafta içi çalışmasının bir kısmı ve cumartesi günü çalışmasının tamamı fazla çalışmadır ve işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerekir.
 İşveren, işçinin mesai ücretini ödemezse işçi yasal hakkını kullanıp dava açarak bu alacağını alabilecektir. Fazla mesai ücretinde zamanaşımı süresi 5 yıldır. Örneğin 01.01.2005’te işe başlayan işçi 01.01.2014’te işten ayrılmış olsun. İşten ayrıldığı gün dava açtığı ve işverenin zamanaşımı definde bulunduğu, tam dava açıldığı varsayımına göre işçi 1.1.2009 – 1.1.2014 arası fazla mesai ücretini talep edip alabilecek 2009 öncesi alacağı yok olacaktır. İşten ayrıldıktan sonra çabucak dava açmanın faydası işçinin hakkının erimemesidir.
 İşçi ister işi kendi bıraksın ister işine son verilsin bu fazla mesai ücretini dava açarak alabilir. Bu noktada işçinin haklı ya da haksız olmasının bir anlamı yoktur.
Netice olarak cumartesi günü çalışma başlı başına mesaiye hak kazandırmaz; haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai ödemesini gerektirir. Çoğunlukla da cumartesi yapılan çalışmalar fazla mesai kapsamındadır.   12.7.2014

 AV.TEVRAT DURAN

İstanbul-0553 254 81 34