Acele Kamulaştırma şartları

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesinde: “3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemiyle mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir.
Bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir.” 
Buna göre, acele kamulaştırma halinin istisnai olarak uygulanabilecek bir yöntem olduğu, 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanması ve özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda acele kamulaştırma yapılabileceği, bu iki istisnanın dışında aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde de acele kamulaştırma yoluna başvurulabilir. 
Konu ile ilgili Danıştay tarafından verilen örnek bir karara aşağıda yer veriyorum. 27.6.2015
AV.TEVRAT DURAN
 
T.C. DANIŞTAY
6.Dairesi
Esas: 2009/2320
Karar: 2011/3676
Karar Tarihi: 12.10.2011
BAKANLAR KURULU KARARININ İPTALİ İSTEMİ – OLAYDA KAMULAŞTIRMA KANUNUNUN İLGİLİ MADDESİNDE ÖNGÖRÜLEN ACELE KAMULAŞTIRMA PROSEDÜRÜNÜN UYGULANMASI İÇİN GEREKLİ OLAN ŞARTLARIN BULUNMADIĞI – BAKANLAR KURULU KARARINDA HUKUKA UYARLIK BULUNMADIĞI
ÖZET: Uyuşmazlık konusu olayda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun ilgili maddesinde öngörülen acele kamulaştırma prosedürünün uygulanması için gerekli olan şartların bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda, kanuni şartlar gerçekleşmeksizin tesis edilen dava konusu Bakanlar Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.-
(2942 S. K. m. 27) (2575 S. K. m. 87) (2577 S. K. m. 3, 14)
Davanın Özeti: İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, 246DS 3 cd pafta, 1792 ada, 8 parsel sayılı taşınmazın, uygulama imar planında yol alanında kaldığından bahisle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 13.02.2008 günlü, 26786 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13194 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istenilmektedir.
Davalı İdarelerin Savunmasının Özeti: Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi Mehmet Sıtkı Çelik’in Düşüncesi: İstanbul, Bağcılar, 246DS 3 cd pafta, 1792 ada 8 parselde bulunan taşınmazın, uygulama imar planında yolda kalması nedeniyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2942 sayılı Yasanın 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 13.2.2008 günlü, 26786 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 2008/13194 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının iptali istemiyle davının açıldığı anlaşılmaktadır.
2942 sayılı Yasanın 27 nci maddesinde acele kamulaştırmanın uygulanabileceği haller tek tek sayılmış olup uyuşmazlık konusu kamulaştırmayı maddede sayılan haller kapsamında değerlendirmek mümkün olmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Sedat Larlar’ın Düşüncesi: İstanbul, Bağcılar, 246DS 3 cd pafta, 1792 ada 8 parselde bulunan taşınmazın, uygulama imar planında yolda kalması nedeniyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2942 sayılı Yasanın 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 13.2.2008 günlü, 26786 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 2008/13194 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
2942 sayılı Yasanın 27 nci maddesinde acele kamulaştırmanın uygulanabileceği haller tek tek sayılmış olup, uyuşmazlık konusu kamulaştırmayı maddede sayılan haller kapsamında değerlendirmek mümkün olmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin uyuşmazlık konusu parsel yönünden iptali gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince tetkik hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosya incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, 246DS 3 cd pafta, 1792 ada, 8 parsel sayılı taşınmazın, uygulama imar planında yol alanında kaldığından bahisle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 13.02.2008 günlü, 26786 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13194 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesinde: “3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemiyle mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir.
Bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, acele kamulaştırma halinin istisnai olarak uygulanabilecek bir yöntem olduğu, 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanması ve özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda acele kamulaştırma yapılabileceği, bu iki istisnanın dışında aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde de acele kamulaştırma yoluna başvurulabileceği açıktır. Bu bağlamda, Bakanlar Kurulunca acele kamulaştırma kararı alınmasına ilişkin süreçte, maddede sayılan iki istisnai duruma benzer halin mevcudiyetinin saptanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmazın 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planında 25 metrelik yolda kaldığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca anılan taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesindeki “Aceleliğine Bakanlar Kurulu’nca karar alınacak haller” kapsamında acele kamulaştırma kararı alınmasının istendiği, bu istemin İçişleri Bakanlığı’na iletildiği, dava konusu 13.02.2008 günlü, 26786 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13194 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla taşınmazın imar planında yolda kalması nedeniyle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesinde öngörülen acele kamulaştırma prosedürünün uygulanması için gerekli olan şartların bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, kanuni şartlar gerçekleşmeksizin tesis edilen dava konusu Bakanlar Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yazılı toplam 133,80 TL yargılama gideriyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.100,00 TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine artan 10,50 TL posta avansının istemi halinde davacıya iadesine, bu kararın tebliğini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na temyizen başvurulabileceğinin duyurulmasına, 12.10.2011 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programı

Tavsiye Edilen Yazılar

Henüz yorum yapılmamış, sesinizi aşağıya ekleyin!


Bir Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir